Η οδυνηρή ντροπή

Η οδυνηρή ντροπή

Ένα από τα πρώτα σχόλια που γίνονται ανάμεσα σε γονείς σχετικά με τα παιδιά τους είναι το ποσό ντροπαλά ή όχι μπορεί να είναι.
Η ντροπή, ή συμπεριφορική αναστολή (behavioural inhibition) όπως την ονομάζουν οι ειδικοί και οι ερευνητές, είναι ένα χαρακτηριστικό της ιδιοσυγκρασίας μας που μάλιστα μπορεί να παρατηρηθεί σε κάποιο παιδί προτού κλείσει τον πρώτο χρόνο ζωής του. Ως ντροπαλότητα ορίζεται η βίωση ήπιου άγχους κατά τη διάρκεια κοινωνικών συναναστροφών. Αυτές μπορεί να είναι μία καινούργια γνωριμιά ένα νέο περιβάλλον, μια νέα κατάσταση όπου το άτομο μπορεί ή πρόκειται να αξιολογηθεί. Το ντροπαλό παιδί ή ενήλικας μπορεί να αισθάνεται πολύ άσχημα ανάμεσα σε κόσμο ή σε άγνωστα περιβάλλοντα και καταστάσεις, αλλά δεν τα λυτέ εκδηλώνει σωματικά συμπτώματα, κάτι που συμβαίνει όταν κάποιος ή κάποια παρουσιάζει κοινωνική φοβία.
Επιπλέον η ντροπαλότητα διαφέρει από την εσωστρέφεια καθώς το εσωστρεφές άτομο αρέσκεται να περνά μόνο του χρόνο με ασχολίες που το ενδιαφέρουν, όπως διάβασμα, παιχνίδι, χόμπι, παρά να συμμετέχει σε κοινωνικές δραστηριότητες και συναναστροφές. Σε αντίθεση, το ντροπαλό παιδί ή ενήλικας λαχταρά την κοινωνική αλληλεπίδραση αλλά ταυτόχρονα η ίδια επιθυμία του, είναι και πηγή έντονου στρες.
Αν και δεν είναι απαραίτητα προβληματική, η ντροπαλότητα μπορεί να δημιουργήσει αρνητικές καταστάσεις.
Ένα ντροπαλό παιδί φυσικά θα περνάει λιγότερο χρόνο παίζοντας με συνομήλικα παιδιά κινδυνεύοντας να χάσει ευκαιρίες για να αναπτύξει κοινωνικές και επικοινωνιακές δεξιότητες. Επίσης, ένα ντροπαλό παιδί τείνει να βιώνει περισσότερες αρνητικές εμπειρίες στην κοινωνική τους ζωή, όπως το να νιώθουν πως οι άλλοι το παρεξηγούν και δεν το καταλαβαίνουν, ερμηνεύοντας την ντροπή του ως απόσταση, μη φιλικότητα ή ιδιαιτερότητα. Αυτό συχνά προκαλεί απόρριψη, απομόνωση και bulling.

Ένα ντροπαλό άτομο παρουσιάζει κάποια χαρακτηρίστηκα

Μπορεί να ακυρώνει την τελευταία στιγμή κοινωνικές δραστηριότητες
Μπορεί να αποφεύγει καταστάσεις που παρέχουν θετικές κοινωνικές αλληλεπιδράσεις
Έχει λίγους ή καθόλου φίλους
Αποφεύγει δραστηριότητες που είναι κατά τα άλλα διασκεδαστικές
Παρουσιάζει παθητικότητα, απαισιοδοξία και χαμηλή αυτοεκτίμηση.
Κάνει εκτενή χρήση του υπολογιστή χωρίς να εμπλέκονται σε κοινωνικές. διαπροσωπικές επαφές.

Μελέτες έχουν συγκεντρώσει κάποιους παρόντες που μπορεί να επηρεάζουν την ντροπαλότητα

Βιολογικοί – ιδιοσυγκρασιακοί

Απόμακρη, αποφευτική υπερβολικά συναισθηματικά αντιδραστική λειτουργία
Υπερευαισθησία στην απουσία επαρκούς κοινωνικής στήριξης
Ανεπαρκής προσαρμογή και ταίριασμα με μέλη της οικογένειας ή σε περιβάλλοντα

Αγχωτικά γεγονότα ζωής

Έντονα ντροπιαστικές έμπειρες
Μετακομίσεις ή αλλαγές σχολείου
Ριζικές αλλαγές ή διαταραχές στην οικογενειακή ζωή

Αρνητικές οικογενειακές αλληλεπιδράσεις

Συχνή γονική κριτική και διαπόμπευση με σκοπό την επιβολή συμμόρφωσης
Έντονος γονικός έλεγχος και ελάχιστη συναισθηματική έκφραση
Χαοτικές οικογενειακές αλληλεπιδράσεις ή αμέλεια

Στρεσογόνα σχολικά ή επαγγελματικά περιβάλλοντα

Έντονα κριτικά, ανταγωνιστικά και εχθρικά περιβάλλοντα
Δημόσια διαπόμπευση για ανεπαρκή απόδοση
Ανταμοιβή κυριαρχιών συμπεριφορών και αγνόηση ή ενθάρρυνση bulling και εκφοβισμού

Το μεγαλύτερο μειονέκτημα που έχει η ντροπαλότητα είναι ο κίνδυνος να οδηγήσει σε έντονο στρες και σε κοινωνική φοβία και κατ’ επέκταση κατάθλιψη ή /και κατάχρηση ουσιών.

Πώς μπορείτε να βοηθήσετε

Διατηρείτε κατάλληλες προσδοκίες και επικοινωνήστε την ενσυναίσθηση σας για τα οδυνηρά συναισθήματα του ατόμου που ντρέπεται
Ενθαρρύνετε τα παιδιά σας να μιλάνε για τις καθημερινές εμπειρίες τους και για τον τρόπο που νιώθουν για τον εαυτό τους
Αναγνωρίστε την σύγκρουση ανάμεσα στην ανάγκη να ανήκουμε κάπου και τον φόβο απόρριψης
Κάνετε παιχνίδι ρόλων για δύσκολες καταστάσεις που έχουν να αντιμετωπίσουν
Βοηθήστε στην δημιουργία συγκεκριμένων, διαχειρίσιμων στόχων συμπεριφοράς και συμφωνείστε για τους τρόπους που θα επιτευχθούν
Βοηθήστε στην αποδόμηση των αρνητικών σκέψεων για τον εαυτό του και τους άλλους και στην δημιουργία νέων πιο εποικοδομητικών εναλλακτικών στάσεων
Αποφεύγετε τους αρνητικούς χαρακτηρισμούς, τις ταμπέλες και την έντονη πίεση για κοινωνικές επιδόσεις
Να θυμάστε πως η ντροπή, η συστολή και το κοινωνικό άγχος είναι μία κοινή και παγκόσμια εμπειρία σε όλες τις ηλικίες για τους περισσότερους ανθρώπους

Πηγές
http://www.apa.org/helpcenter/shyness.aspx
http://www.apa.org/monitor/2014/11/bashful.aspx

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Pin on PinterestEmail this to someoneShare on LinkedInShare on TumblrShare on StumbleUponShare on Reddit

One comment

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>